Cztery postępowania restrukturyzacyjne – które wybrać dla swojej firmy

W sytuacji narastającej presji rynkowej i zatorów płatniczych odpowiednio dobrane postępowanie restrukturyzacyjne może zapewnić przedsiębiorstwu ochronę przed egzekucją. Polskie przepisy oferują cztery zróżnicowane ścieżki restrukturyzacyjne, umożliwiające zażegnanie kryzysu operacyjnego i zadłużenia podmiotu. Kluczem do sukcesu jest nie tylko wybór właściwego mechanizmu, ale przede wszystkim wsparcie doświadczonych ekspertów, którzy przeprowadzą przedsiębiorstwo przez ten złożony proces. W tym artykule podpowiadamy, jak wykorzystać dostępne rozwiązania, by realnie uratować swój biznes i zabezpieczyć jego przyszłość.

Spis treści:

1. Jakie kryteria mają znaczenie przy wyborze najskuteczniejszej procedury restrukturyzacyjnej?
2. Która z czterech dostępnych ścieżek restrukturyzacji najlepiej odpowiada na potrzeby Twojego przedsiębiorstwa?
3. Jak skutecznie zabezpieczyć majątek oraz uniknąć osobistej odpowiedzialności zarządu?
4. Dlaczego profesjonalny plan oraz doradca restrukturyzacyjny są niezbędne do uratowania firmy?

Jakie kryteria mają znaczenie przy wyborze najskuteczniejszej procedury restrukturyzacyjnej?

Wyznaczenie optymalnej ścieżki prawnej powinno opierać się na analizie konkretnych uwarunkowań finansowych przedsiębiorstwa, a nie na subiektywnych odczuciach czy intuicji. Zanim podejmiesz decyzję o wejściu na drogę sądową lub pozasądową, zawsze warto przeanalizować najważniejsze parametry firmy.

• Skala i pochodzenie problemów – ustal, czy kryzys ma charakter zewnętrzny, wywołany nagłym zatorem płatniczym dużego klienta, czy dotyka fundamentów firmy przez przestarzały model biznesowy.
• Struktura zobowiązań – oblicz udział wierzytelności spornych, czyli wierzytelności, co do których istnieje spór w rozumieniu prawa restrukturyzacyjnego i które mogą wpływać na uprawnienie wierzyciela do głosowania nad układem. Przepisy wyznaczają tu sztywny próg na poziomie 15% sumy wierzytelności, uprawniających do głosowania.
• Potrzeba prędkości działania – zweryfikuj czas, jaki pozostał do zajęć komorniczych. Na tej podstawie możesz zdecydować, czy ochrona musi zadziałać w kilka dni, czy możesz pozwolić sobie na kilkumiesięczne oczekiwanie na postanowienie sądu.
• Zdolność do zarządzania – oceń, czy jako dłużnik zdołasz utrzymać stery operacyjne przedsiębiorstwa, czy skala zaniedbań wymusza wprowadzenie zewnętrznego zarządcy.
• Historia restrukturyzacji – jeśli w ciągu ostatnich dziesięciu lat prowadziłeś już postępowanie o zatwierdzenie układu z obwieszczeniem o ustaleniu dnia układowego albo umorzono prowadzone wobec Ciebie postępowanie restrukturyzacyjne, ponowne obwieszczenie w PZU jest niedopuszczalne (art. 226a Prawa restrukturyzacyjnego) i pozostają postępowania otwierane przez sąd.
• Zdolność do pokrywania bieżących kosztów – sąd odmówi otwarcia postępowania układowego lub sanacyjnego, jeśli nie uprawdopodobnisz, że firma jest w stanie na bieżąco pokrywać koszty postępowania i zobowiązania powstałe po jego otwarciu (art. 8 Prawa restrukturyzacyjnego).

Która z czterech dostępnych ścieżek restrukturyzacji najlepiej odpowiada na potrzeby Twojego przedsiębiorstwa?

Prawo restrukturyzacyjne udostępnia mechanizmy, z których każdy różni się kosztem, czasem trwania i poziomem rygorów formalnych. Poniżej rozkładamy je na czynniki pierwsze.

Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) – szybkość i elastyczność

Postępowanie o zatwierdzenie układu to hybrydowa, w dużej mierze pozasądowa procedura. Jest to rozwiązanie skierowane do podmiotów, w których poziom wierzytelności spornych nie przekracza limitu 15%. PZU może zapewnić szybką ochronę przed egzekucją, jeżeli nadzorca układu dokona obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego. Z obwieszczeniem wiążą się określone w ustawie skutki ochronne, w tym dotyczące postępowań egzekucyjnych. Z perspektywy organizacyjnej i kosztowej PZU jest co do zasady najmniej sformalizowanym z postępowań restrukturyzacyjnych. Czas jego trwania zależy m.in. od sprawności przygotowania propozycji układowych, zebrania głosów i rozpoznania wniosku przez sąd. Dzięki temu rozwiązaniu zyskujesz szansę na wynegocjowanie układu, zachowując zarząd nad swoim przedsiębiorstwem. Od dnia obwieszczenia czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają jednak zgody nadzorcy układu (art. 226d Prawa restrukturyzacyjnego), a wniosek o zatwierdzenie układu trzeba złożyć w sądzie w ciągu czterech miesięcy od obwieszczenia, inaczej ochrona wygasa (art. 226g).

Przyspieszone postępowanie układowe (PPU) – ochrona z udziałem sądu

Przyspieszone postępowanie układowe jest postępowaniem restrukturyzacyjnym otwieranym przez sąd, w którym spis wierzytelności jest sporządzany i zatwierdzany w uproszczonym trybie. Identycznie jak przy PZU, warunkiem koniecznym do jej wdrożenia jest próg wierzytelności spornych, który nie może przekraczać 15%. Dłużnik zachowuje zarząd własny pod nadzorem nadzorcy sądowego, a od dnia otwarcia postępowania egzekucje wierzytelności objętych układem ulegają zawieszeniu. Sprawdza się w sytuacjach, gdy potrzebne jest szybkie sporządzenie i zatwierdzenie spisu wierzytelności oraz przeprowadzenie głosowania nad układem. W praktyce cały proces do momentu głosowania nad układem zajmuje od 3 do 6 miesięcy.

Postępowanie układowe (PU) – gdy spory z wierzycielami narastają

Podobnie jak w PPU dłużnik zachowuje zarząd własny pod nadzorem nadzorcy sądowego. Postępowanie układowe jest bardziej sformalizowane niż PPU i może być prowadzone m.in. wtedy, gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem. W toku postępowania wierzytelności są weryfikowane w trybie przewidzianym przez ustawę. Czas trwania postępowania zależy od stopnia skomplikowania sprawy, liczby wierzycieli, przebiegu postępowania dowodowego oraz sprawności podejmowania czynności przez jego uczestników. Po to rozwiązanie warto sięgnąć przy niezwykle skomplikowanej strukturze zadłużenia, gdzie kompromis z dostawcami wymaga szczegółowego postępowania dowodowego.

Postępowanie sanacyjne (PS) – głęboka operacja na żywym organizmie

Postępowanie sanacyjne to najpotężniejsze narzędzie naprawcze w systemie, umożliwiające znaczną przebudowę operacyjną firmy. Daje zarządcy szczególne uprawnienia dotyczące m.in. redukcji zatrudnienia oraz możliwości odstępowania od niektórych wzajemnych umów, na zasadach określonych w prawie restrukturyzacyjnym. Nie obowiązuje tu próg 15% wierzytelności spornych, jednak władzę nad przedsiębiorstwem obejmuje zarządca, który zarządza masą sanacyjną. Zakres pozostawienia dłużnikowi zarządu własnego zależy od decyzji sądu i okoliczności sprawy.

Sanacja daje też najszerszą ochronę. Po jej otwarciu niedopuszczalne jest kierowanie egzekucji do majątku wchodzącego w skład masy sanacyjnej, także przez wierzycieli zabezpieczonych hipoteką lub zastawem, a egzekucje wszczęte wcześniej ulegają zawieszeniu (art. 312 Prawa restrukturyzacyjnego). Ceną za to jest czas – postępowanie sanacyjne trwa zwykle ponad rok.

Jak skutecznie zabezpieczyć majątek oraz uniknąć osobistej odpowiedzialności zarządu?

Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego albo, w PZU, obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego może ograniczyć lub zawiesić egzekucję. Jednak najważniejszą korzyścią dla członków zarządu jest ochrona osobista. Zgodnie z art. 299 § 2 Kodeksu spółek handlowych i art. 116 Ordynacji podatkowej członek zarządu uwalnia się od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, jeżeli we właściwym czasie, czyli zanim upłynął 30-dniowy termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu. Warto zwrócić uwagę na tę różnicę – w PPU, PU i sanacji skutek ochronny daje już postanowienie o otwarciu, natomiast w PZU dopiero zatwierdzenie układu przez sąd, a nie samo obwieszczenie. Samo złożenie wniosku restrukturyzacyjnego nie wyłącza więc odpowiedzialności automatycznie, a o wyborze postępowania powinien decydować także kalendarz.

Jeśli członek zarządu nie podejmie we właściwym czasie działań wymaganych przez prawo, a spełnione zostaną przesłanki odpowiedzialności przewidziane w przepisach, jego majątek osobisty może zostać objęty egzekucją. Nasz zakres usług obejmuje strategiczne wsparcie prawne w obszarze odpowiedzialności zarządu.

Dlaczego profesjonalny plan oraz doradca restrukturyzacyjny są niezbędne do uratowania firmy?

Udana restrukturyzacja firmy opiera się na realistycznym planie restrukturyzacyjnym i twardej matematyce, a nie na dobrych chęciach. Doświadczony zespół zadba o to, by propozycje układowe były bezpieczne i możliwe do zrealizowania w długim terminie. Skontaktuj się z kwalifikowanymi doradcami restrukturyzacyjnymi z HDRU już dziś i umów się na bezpłatną konsultację! Chętnie przeanalizujemy finanse Twojej spółki i pomożemy dobrać optymalną strategię prawną. Pamiętaj, że zwlekanie z analizą sytuacji może ograniczyć możliwości restrukturyzacji i zwiększyć ryzyko konieczności sięgnięcia po dalej idące rozwiązania. Pomożemy zabezpieczyć Twoje interesy i wypracować stabilny grunt do odbudowy zysków.